Kinderen met ADHD vielen sneller in slaap onder een verzwaarde deken (Deense studie, 2011)
Deense onderzoekers keken in 2011 of kinderen met ADHD sneller in slaap vielen onder een verzwaarde deken. In dit artikel lees je hoe ze dat bij 21 kinderen maten, wat eruit kwam en wat de studie niet zegt.
Geschreven door:Koen Dolron -
- Leestijd: 5 min
Gepubliceerd: 13-10-2026 - 2026-10-13T09:14:24Z
Geüpdate: 13-10-20262026-10-13T10:53:32Z
Je hebt je kind op bed gelegd, het verhaaltje is voorgelezen en het licht is uit. Een half uur later staat je kind weer beneden, omdat het niet kan slapen. Je brengt het terug naar boven, stopt het nog een keer in en gaat weer zitten. Even later hoor je opnieuw voetstappen op de trap.
Bij kinderen met ADHD gaat het vaak zo. Volgens een overzichtsartikel in het Tijdschrift voor Psychiatrie heeft 25 tot 50% van de kinderen met ADHD een verstoord slaappatroon, en dan vooral moeite met inslapen. Een verzwaringsdeken is een van de dingen die ouders dan proberen. In Zweden kregen kinderen met ADHD zo'n deken zelfs voorgeschreven.
Een Deense studie uit 2011 keek wat zo'n deken doet bij het inslapen. De onderzoekers volgden 21 kinderen met ADHD van 8 tot 13 jaar, 28 nachten lang, en in 14 van die nachten sliepen de kinderen onder een verzwaringsdeken. Zonder deken deden ze er langer over om in slaap te vallen dan 21 kinderen zonder ADHD: in bijna een op de vijf nachten (19%) lagen ze meer dan 30 minuten wakker. Met de deken vielen ze ongeveer even snel in slaap als de kinderen zonder ADHD, en het aandeel van die lange nachten ging van 19% naar 0%. Ook op school zagen leraren verschil: een verbetering van ongeveer 10% in aandacht en activiteitsniveau.
Dat is een mooi resultaat, maar het ging om een kleine studie. Een grotere Zweedse studie vond later geen effect op de inslaaptijd. Hieronder lees je wat er precies gemeten is en wat je er wel en niet uit kunt halen.
Waarom dit onderzocht werd
De studie gaat over slaapproblemen bij kinderen met ADHD en over wat een verzwaringsdeken daarvoor kan betekenen. De onderzoekers keken naar hoe lang kinderen nodig hadden om in slaap te vallen, hoe vaak ze wakker werden en hoe lang ze in totaal sliepen. Ook vroegen ze ouders en leraren of de ADHD-klachten van het kind veranderden.
Hoe het onderzoek werkte
De kinderen met ADHD werden 28 nachten gevolgd. Een actigraaf, een apparaatje om de pols dat beweging meet, liet zien wanneer een kind sliep en wanneer niet. Ouders hielden daarnaast een slaapdagboek bij. In 14 van die 28 nachten sliep het kind onder de verzwaringsdeken. Ouders en leraren beoordeelden ook de ADHD-klachten van het kind.
De onderzoekers noemen de deken een Ball Blanket. Dat is een verzwaringsdeken die gevuld is met plastic balletjes in plaats van kleine glaskralen. Het idee is hetzelfde: het gewicht geeft druk op het lichaam, ook wel diepe druk stimulatie genoemd.
De 21 kinderen zonder ADHD dienden als vergelijkingsgroep. Zo kon je vergelijken of de inslaaptijd onder de deken die van kinderen zonder ADHD benaderde.
Wat de onderzoekers vonden
De tijd die kinderen nodig hadden om in slaap te vallen werd korter met de verzwaringsdeken. Die tijd lag daarna op hetzelfde niveau als bij de kinderen zonder ADHD.
Het aantal nachten waarin een kind met ADHD meer dan 30 minuten nodig had om in slaap te vallen, daalde van 19% naar 0%. De auteurs noemen dit een significante daling.
Volgens de auteurs verbeterden ook de variatie van nacht tot nacht en het aantal keren wakker worden tot het niveau van de vergelijkingsgroep.
Leraren zagen na gebruik van de deken een verbetering van ongeveer 10% in activiteitsniveau en aandacht.
De onderzoekers trekken zelf een stevige conclusie: ze noemen de deken een relevante en effectieve methode om het inslapen te bekorten. Lees dat naast de beperkingen hieronder.
Wat deze studie niet zegt
Het zijn maar 21 kinderen met ADHD. Dat is weinig om iets over alle kinderen met ADHD te zeggen.
Voor zover bekend werkten de onderzoekers niet met loting of met een schijndeken, een deken die er hetzelfde uitziet maar niet zwaar is. Kinderen en ouders wisten dus waarschijnlijk welke nachten met de deken waren, en dat kan de uitkomst beïnvloeden. Ook het oordeel van leraren is subjectief.
De cijfers gaan over kinderen van 8 tot 13 jaar met een ADHD-diagnose. Voor jongere of oudere kinderen, voor kinderen zonder ADHD en voor volwassenen zegt deze studie niets.
Hoe zwaar de deken in deze studie was, weten we niet.
De metingen liepen over 14 nachten met de deken. Wat er na maanden gebeurt, weten we hieruit niet.
Hoe dit past bij ander onderzoek
Een latere, grotere studie laat een gemengder beeld zien. In de Zweedse gerandomiseerde studie van Lönn en collega's (2023) onder 94 kinderen met ADHD had de verzwaringsdeken, vergeleken met een lichtere deken, geen effect op de inslaaptijd. Wel zagen de onderzoekers kleine verbeteringen in totale slaaptijd en doorslapen. Meer over die studie lees je in de samenvatting van de Zweedse studie van Lönn. De Deense uitkomst voor het inslapen is dus een aanwijzing, geen vaststaand feit.
Er loopt ook nog onderzoek. In Denemarken loopt een grote trial (NCT06194162) bij kinderen met ADHD van 5 tot 12 jaar, met 340 deelnemers en een schijndeken als vergelijking. De primaire afronding staat gepland op 31 maart 2027. Resultaten verwachten we dus na die datum. Door de schijndeken kan zo'n studie beter laten zien wat de deken zelf doet.
Een verzwaringsdeken is niet voor baby's en kinderen onder de 3 jaar. Voor oudere kinderen is de vuistregel ongeveer 10% van het lichaamsgewicht. Dat is een praktische richtlijn en geen uitkomst van dit onderzoek. Het kind moet de deken zelf kunnen wegduwen. Meer over gewicht en veiligheid lees je op de veiligheidspagina.
Bron
Hvolby, A., & Bilenberg, N. (2011). Use of Ball Blanket in attention-deficit/hyperactivity disorder sleeping problems. Nordic Journal of Psychiatry, 65(2), 89-94. DOI Gecontroleerd op 2026-10-12.
Geschreven door Koen Dolron, eigenaar van Novaline. Koen is geen arts en Novaline geeft geen medisch advies: deze pagina is bedoeld als informatie. De samenvatting is gebaseerd op de originele publicatie, die je via de link hierboven zelf kunt lezen. Twijfel je of een verzwaringsdeken past bij jou of je kind, bijvoorbeeld door een aandoening of medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of behandelaar.
Veiligheid voorop: ons beddengoed draagt het OEKO-TEX® Standard 100 keurmerk. Dat betekent dat elk onderdeel – van de stof tot de rits en vulling – getest is op schadelijke stoffen en 100% veilig is voor jouw gezondheid.
Vrij van schadelijke chemicaliën
Strenge testen door onafhankelijke instituten
Beter voor je huid en gezondheid
Wist je dat? Producten die direct op de huid gebruikt worden, zoals beddengoed, moeten voldoen aan de allerstrengste OEKO-TEX® eisen (productklasse I).
Zo slaap je niet alleen lekkerder, maar ook geruster!
Het deken is mij aangeraden via een buur. Hij sliep er zalig onder maar ik had er mijn bedenkingen bij. Toch nam ik het risico en gebruik het nu gedurende een week. De eerste 5 minuten is het wennen, maar daarna voel je het gewicht niet meer en slaap je beter dan voorheen. Heb geen spijt van mijn aankoop.
Hoi! Wat geweldig om te horen dat de deken zo goed voor je werkt en dat je er beter door slaapt. Bedankt dat je je ervaring deelt, dat waardeer ik zeer! Groetjes, Koen
Ik raadde als arts zelf al langer het verzwaringsdeken van Novaline aan voor mijn patiënten bij stress en slaapproblemen, maar ik had het echter zelf nog niet uitgeprobeerd. Ik bestelde het voor mezelf in een periode waarin ik door omstandigheden zelf last had van angsten en hierdoor minder goed sliep. Ik kreeg van patiënten meestal goede feedback over het deken, maar toen ik zelf de voordelen ontdekte, raad ik het echt aan iedereen aan. Ik slaap nu in 1 stuk door tot aan de wekker, waar ik voordien toch 3x per nacht wakker werd. Ook de angsten in de ochtend zijn een stuk minder heftig aanwezig. Het deken geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Ik slaap alvast niet meer zonder!
Wat geweldig om te horen, Karen! We zijn blij dat onze dekens zo een positieve invloed heeft op jouw slaap en dat van je patiënten! Dat is een erg mooi compliment.
- Koen
Dit is mijn derde verzwaringsdeken en qua kwaliteit is dit absoluut de beste van de drie!
Ik ben voor Novaline gegaan omdat ik op zoek was naar een kleine verzwaringsdeken met hoes, die alleen natuurlijke materialen bevat en geen polyester.
Als volwassen vrouw van 1,70 m en 50 kg heb ik gekozen voor een kinderverzwaringsdeken van 5 kilo. Uit eerdere ervaringen weet ik dat ik mijn voeten graag vrij wil hebben. Een grotere deken is daarom voor mij onhandig.
Ik ben er ontzettend blij mee! Overdag lig ik er tijdens het rusten onder en ik voel direct meer kalmte. Wat een genot. Ook de bamboestof voelt heerlijk aan op de huid.
's Nachts werkt de deken helaas niet voor mij, omdat het gewicht tijdens mijn slaap mijn vecht-of-vluchtreactie activeert. Dit kan natuurlijk een kwestie van wennen zijn.
Voor nu ben ik in ieder geval ontzettend blij met de deken om er overdag onder te rusten. Soms vouw ik de deken zelfs twee keer op, zodat ik een soort verzwaringskussen heb dat ik op mijn borst en buik leg. Ook dit geeft me veel kalmte. Het voelt een beetje alsof je een knuffel krijgt van je huisdier, alleen loopt deze deken niet weg wanneer hij buiten een vogeltje hoort.
Ik heb een prikkelverwerkingsstoornis en de deken helpt mij oprecht om te kalmeren.
Qua kwaliteit vind ik dit echt een topdeken. Ze bieden ook de mogelijkheid om de deken te retourneren of te ruilen en geven advies.
