13 minuten langer slapen met een verzwaringsdeken: Deense studie bij depressie en slapeloosheid (2024)
Deense onderzoekers lieten volwassenen met een depressie en slapeloosheid twee weken onder een verzwaringsdeken en twee weken onder hun eigen dekbed slapen. In dit artikel lees je waar die bijna 13 minuten extra slaap vandaan komen en wat de studie niet laat zien.
Geschreven door:Koen Dolron -
- Leestijd: 5 min
Gepubliceerd: 13-10-2026 - 2026-10-13T09:14:25Z
Geüpdate: 13-10-20262026-10-13T10:53:28Z
Je bent al een tijd onder behandeling voor een depressie. Overdag gaat het soms wat beter, maar de nachten blijven lastig. Je ligt lang wakker, of je bent om vier uur wakker en komt niet meer in slaap. 's Ochtends begin je moe aan een dag die al zwaar genoeg is.
Volgens cijfers van het Trimbos-instituut had 9% van de volwassenen in Nederland in het jaar voor de meting een depressieve stoornis, meer dan bij elke andere afzonderlijke psychische aandoening. Slecht slapen hoort daar vaak bij: volgens de Deense onderzoekers van de studie hieronder heeft de meerderheid van de mensen met een depressie last van slapeloosheid. Een verzwaringsdeken is iets wat sommigen dan proberen. In een Zweedse regio kregen bijna 1.800 volwassenen met een psychische aandoening hem zelfs op recept.
Een Deense studie uit 2024 keek wat zo'n deken doet bij mensen met een depressie die ook slecht slapen. Er deden 45 volwassenen mee die in behandeling waren bij een psychiatrische polikliniek. Iedereen sliep twee weken onder een verzwaringsdeken van 7 kg en twee weken onder het eigen dekbed; loting bepaalde de volgorde. Bij de 40 die de studie afmaakten, mat een bewegingsmeter om de pols met de verzwaringsdeken gemiddeld 12,9 minuten meer slaap per nacht, en op vragenlijsten namen de klachten van slapeloosheid en depressie wat af.
Op de tijd die het kostte om in slaap te vallen, op wakker worden in de nacht, op angst en op het gebruik van slaapmedicatie zagen de onderzoekers geen verschil. Het effect is bescheiden, en de deelnemers wisten welke deken ze hadden. Hieronder lees je wat je er wel en niet uit kunt halen.
Waarom dit onderzocht werd
Slapeloosheid verdwijnt bij een depressie vaak als laatste, ook als de depressie zelf al voorbij is, en vergroot de kans op terugval. Slaapmedicatie kan bijwerkingen hebben en tot gewenning of verslaving leiden. Daarom zochten de onderzoekers iets zonder medicijnen, naast de gewone behandeling.
Hoe het onderzoek werkte
De studie liep van november 2019 tot mei 2023 in vijf psychiatrische poliklinieken in Denemarken. Meedoen kon wie een depressie had en minstens drie nachten per week slecht sliep: meer dan een half uur nodig om in slaap te vallen, meer dan een half uur wakker midden in de nacht, of een uur of meer te vroeg wakker. Mensen met chronische pijn, slaapapneu of ademhalingsproblemen deden niet mee.
De onderzoekers noemen de deken een Ball Blanket. Dat is een verzwaringsdeken die gevuld is met plastic balletjes in plaats van kleine glaskralen. Deze deken woog voor iedereen 7 kg. Het idee is dat het gewicht druk geeft op het lichaam, ook wel diepe druk stimulatie genoemd. De balletjes liggen los in de hoes en verschuiven. De vergelijking was het eigen, lichte donsdekbed.
Omdat iedereen beide dekens probeerde, was ieder zijn eigen vergelijking: een cross-over-opzet. Een actigraaf, een apparaatje om de pols dat beweging meet, volgde 28 nachten lang de slaap. Daarnaast waren er vragenlijsten over slaap, depressie en angst, en een dagboek voor slaapmedicatie.
Wat de onderzoekers vonden
Van de 45 deelnemers maakten er 40 de studie af. Twee van de vijf die stopten, sliepen niet prettig onder de deken.
Met de verzwaringsdeken sliepen de deelnemers gemiddeld 414 minuten per nacht, met het eigen dekbed 401. Dat verschil van 12,9 minuten was de belangrijkste uitkomst.
Op de Insomnia Severity Index, een vragenlijst over slapeloosheid, daalde de score met de deken ongeveer 3 punten meer dan met het eigen dekbed.
Op de Hamilton-schaal voor depressie daalde de score met de deken 2,8 punten meer.
Geen significant verschil op een tweede depressievragenlijst, de inslaaptijd, het aantal keren wakker worden, de tijd wakker in de nacht, de slaapkwaliteit en angst, al lagen die cijfers met de deken iets lager.
Geen verschil in slaapmedicatie, al gebruikten weinig deelnemers die middelen.
Bijwerkingen werden niet gemeld.
Veertien mensen kregen tijdens de studie andere medicijnen; zonder hen was het verschil in slaaptijd ongeveer even groot.
Wat deze studie niet zegt
12,9 minuten is een klein verschil, minder dan de 20 minuten waar de onderzoekers vooraf op mikten. Ze vinden het toch relevant, omdat ook de scores voor slapeloosheid en depressie daalden.
De deelnemers wisten welke deken ze hadden, en een eigen dekbed is geen schijndeken. Verwachting kan dus meespelen; daarom was de polsmeting de belangrijkste uitkomst.
Of het effect na twee weken groter wordt, gelijk blijft of afneemt, weten we niet.
Het ging om volwassenen met een depressie die in behandeling waren. Over gezonde mensen die slecht slapen, zegt de studie niets.
Of een deken met glaskralen hetzelfde doet als deze deken met balletjes, is niet onderzocht.
De fabrikant van de deken betaalde de helft van het salaris van de hoofdonderzoeker, een publiek Deens innovatiefonds de andere helft. Het bedrijf had volgens de auteurs geen rol in opzet, analyse of verslag.
Hoe dit past bij ander onderzoek
In een Zweedse studie uit 2020 bij 120 volwassenen met slapeloosheid en een psychische aandoening namen de klachten met een zware deken veel sterker af dan met een lichte, terwijl de polsmeter daar geen verschil in wakker liggen zag. Meer in de samenvatting van die Zweedse studie.
Er zijn ook Zweedse registergegevens over slaapmedicatie bij 1.785 volwassenen met een psychische aandoening die een verzwaringsdeken op recept kregen. Het aantal mensen zonder slaapmedicatie op recept steeg daarna met 3,3%, al nam melatonine op recept juist toe, met 3,6%. Minder slaapmedicatie zag men onder meer bij depressie, niet bij een psychotische of bipolaire stoornis. Het gaat om observationeel onderzoek zonder vergelijkingsgroep: een samenhang, geen oorzaak.
Heb je een depressie en slaap je slecht? Dan is je behandelaar of huisarts de eerste om mee te praten. Een verzwaringsdeken vervangt geen behandeling; ook in deze studie liep die gewoon door. Snurk je hard of stokt je adem 's nachts, laat dan eerst nagaan of je slaapapneu hebt. Meer daarover op de veiligheidspagina.
Wil je het proberen, dan is de vuistregel ongeveer 10% van je lichaamsgewicht. Dat is een praktische richtlijn en geen uitkomst van dit onderzoek; meer in het stuk over het juiste gewicht.
Bron
Kristiansen, S. T., Videbech, P., Speed, M., Dionysopoulos, P., Bjerrum, M. B., & Larsen, E. R. (2024). The efficacy of ball blankets on insomnia in depression in outpatient clinics: A randomised crossover multicentre trial. Journal of Sleep Research, 33(6), e14238. DOI Gecontroleerd op 2026-10-12.
Geschreven door Koen Dolron, eigenaar van Novaline. Koen is geen arts en Novaline geeft geen medisch advies: deze pagina is bedoeld als informatie. De samenvatting is gebaseerd op de originele publicatie, die je via de link hierboven zelf kunt lezen. Twijfel je of een verzwaringsdeken past bij jou of je kind, bijvoorbeeld door een aandoening of medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of behandelaar.
Veiligheid voorop: ons beddengoed draagt het OEKO-TEX® Standard 100 keurmerk. Dat betekent dat elk onderdeel – van de stof tot de rits en vulling – getest is op schadelijke stoffen en 100% veilig is voor jouw gezondheid.
Vrij van schadelijke chemicaliën
Strenge testen door onafhankelijke instituten
Beter voor je huid en gezondheid
Wist je dat? Producten die direct op de huid gebruikt worden, zoals beddengoed, moeten voldoen aan de allerstrengste OEKO-TEX® eisen (productklasse I).
Zo slaap je niet alleen lekkerder, maar ook geruster!
Het deken is mij aangeraden via een buur. Hij sliep er zalig onder maar ik had er mijn bedenkingen bij. Toch nam ik het risico en gebruik het nu gedurende een week. De eerste 5 minuten is het wennen, maar daarna voel je het gewicht niet meer en slaap je beter dan voorheen. Heb geen spijt van mijn aankoop.
Hoi! Wat geweldig om te horen dat de deken zo goed voor je werkt en dat je er beter door slaapt. Bedankt dat je je ervaring deelt, dat waardeer ik zeer! Groetjes, Koen
Ik raadde als arts zelf al langer het verzwaringsdeken van Novaline aan voor mijn patiënten bij stress en slaapproblemen, maar ik had het echter zelf nog niet uitgeprobeerd. Ik bestelde het voor mezelf in een periode waarin ik door omstandigheden zelf last had van angsten en hierdoor minder goed sliep. Ik kreeg van patiënten meestal goede feedback over het deken, maar toen ik zelf de voordelen ontdekte, raad ik het echt aan iedereen aan. Ik slaap nu in 1 stuk door tot aan de wekker, waar ik voordien toch 3x per nacht wakker werd. Ook de angsten in de ochtend zijn een stuk minder heftig aanwezig. Het deken geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Ik slaap alvast niet meer zonder!
Wat geweldig om te horen, Karen! We zijn blij dat onze dekens zo een positieve invloed heeft op jouw slaap en dat van je patiënten! Dat is een erg mooi compliment.
- Koen
Dit is mijn derde verzwaringsdeken en qua kwaliteit is dit absoluut de beste van de drie!
Ik ben voor Novaline gegaan omdat ik op zoek was naar een kleine verzwaringsdeken met hoes, die alleen natuurlijke materialen bevat en geen polyester.
Als volwassen vrouw van 1,70 m en 50 kg heb ik gekozen voor een kinderverzwaringsdeken van 5 kilo. Uit eerdere ervaringen weet ik dat ik mijn voeten graag vrij wil hebben. Een grotere deken is daarom voor mij onhandig.
Ik ben er ontzettend blij mee! Overdag lig ik er tijdens het rusten onder en ik voel direct meer kalmte. Wat een genot. Ook de bamboestof voelt heerlijk aan op de huid.
's Nachts werkt de deken helaas niet voor mij, omdat het gewicht tijdens mijn slaap mijn vecht-of-vluchtreactie activeert. Dit kan natuurlijk een kwestie van wennen zijn.
Voor nu ben ik in ieder geval ontzettend blij met de deken om er overdag onder te rusten. Soms vouw ik de deken zelfs twee keer op, zodat ik een soort verzwaringskussen heb dat ik op mijn borst en buik leg. Ook dit geeft me veel kalmte. Het voelt een beetje alsof je een knuffel krijgt van je huisdier, alleen loopt deze deken niet weg wanneer hij buiten een vogeltje hoort.
Ik heb een prikkelverwerkingsstoornis en de deken helpt mij oprecht om te kalmeren.
Qua kwaliteit vind ik dit echt een topdeken. Ze bieden ook de mogelijkheid om de deken te retourneren of te ruilen en geven advies.
