Meer melatonine onder een verzwaringsdeken? Wat één nacht meten liet zien (2023)
Maakt je lichaam onder een verzwaringsdeken meer melatonine aan? Zweedse onderzoekers maten het in het slaaplab bij 26 gezonde jongvolwassenen. In dit artikel lees je wat ze vonden, en waarom één nacht meten nog niet zegt dat je beter slaapt.
Geschreven door:Koen Dolron -
- Leestijd: 5 min
Gepubliceerd: 13-10-2026 - 2026-10-13T09:14:25Z
Geüpdate: 13-10-20262026-10-13T10:58:14Z
Je bent op zoek naar een deken die je 's avonds rustiger maakt. Op een webshop lees je dat een zware deken je lichaam "melatonine laat aanmaken". Melatonine ken je van de pilletjes bij de drogist, dus het klinkt logisch. Toch wil je weten of het klopt.
Melatonine wordt vaak het slaaphormoon genoemd. In een gezamenlijk advies over melatonine schrijven Nederlandse slaapexperts dat dat ten onrechte is: melatonine is het hormoon van het donker. Het speelt een rol bij het regelen van de slaap, maar het is geen slaapmiddel. Dat een verzwaringsdeken via melatonine of oxytocine werkt, werd volgens Zweedse onderzoekers vaak gezegd, terwijl niemand het in een experiment had getest.
Die onderzoekers, uit Uppsala, deden dat in 2023 zelf. Ze lieten 26 gezonde jongvolwassenen een nacht in het slaaplab onder een verzwaringsdeken van ongeveer 12% van hun lichaamsgewicht en een nacht onder een lichte deken van ongeveer 2,4% slapen. In het uur voor het slapen steeg de melatonine in hun speeksel onder de zware deken ongeveer 32% sterker dan onder de lichte. Voor oxytocine, het stresshormoon cortisol, een maat voor stress in het zenuwstelsel, slaperigheid en slaapduur vonden ze geen verschil.
Het ging om één nacht per deken, bij gezonde jonge mensen, en om een klein verschil. Of je er beter door slaapt, is onbekend. Hieronder lees je wat er gemeten is, en waarom "een verzwaringsdeken verhoogt je melatonine" verder gaat dan wat deze studie laat zien.
Waarom dit onderzocht werd
In eerder onderzoek hadden mensen met slapeloosheid en een psychische aandoening minder klachten met een verzwaringsdeken. Waarom, wist niemand. Het idee achter de deken heet diepe druk stimulatie: stevige, gelijkmatige druk, een beetje zoals een omhelzing. Vaak werd gezegd dat die druk oxytocine en melatonine vrijmaakt. Oxytocine wordt in verband gebracht met rust en minder stress, melatonine met het moment waarop je slaapt.
Hoe het onderzoek werkte
De 15 mannen en 11 vrouwen waren gemiddeld 24 jaar. Wie slecht sliep, ziek was, regelmatig medicijnen gebruikte of al eens een verzwaringsdeken had gehad, deed niet mee. Alle vrouwen slikten de pil, zodat hun cyclus de metingen niet zou beïnvloeden.
Het was een cross-over studie: iedereen sliep onder beide dekens, in een volgorde bepaald door loting. Na een paar nachten wennen volgden twee meetnachten. Van 22.00 tot 23.00 uur lagen de deelnemers in gedimd licht op hun rug onder de deken en gaven ze elke 20 minuten wat speeksel af. Een slimme ring mat hoe lang ze sliepen. De zware deken was gevuld met glaskralen en woog gemiddeld 12,2% van het lichaamsgewicht.
Wat de onderzoekers vonden
Melatonine. In dat uur steeg de melatonine gemiddeld onder beide dekens. Onder de zware deken was de stijging gemiddeld 6,6 picogram per milliliter speeksel, onder de lichte 5,0 (een picogram is een biljoenste gram). Dat verschil van ongeveer 32% was statistisch significant: waarschijnlijk geen toeval.
Oxytocine. De waarden schommelden sterk en verschilden niet tussen de dekens. Oxytocine is lastig betrouwbaar te meten, en de pil kan het verhogen, schrijven de onderzoekers.
Stress. Cortisol daalde voor het slapen een beetje, onder beide dekens even veel. Ook alfa-amylase, een enzym in speeksel dat iets zegt over het deel van het zenuwstelsel dat bij stress aanslaat, verschilde niet.
Slaap. De deelnemers voelden zich 's avonds en de volgende ochtend even slaperig, en sliepen onder beide dekens ongeveer 6,8 uur.
Volgens de onderzoekers wijst hun studie erop dat een verzwaringsdeken tot meer melatonine kan leiden. Of dat iets betekent voor slapeloosheid of angst, moet nog blijken.
Wat deze studie niet zegt
Eén nacht per deken: of het verschil terugkomt na weken of maanden gebruik, is niet onderzocht.
De deelnemers waren jong, gezond en sliepen goed. Over ouderen of mensen met slaapproblemen of een psychische aandoening zegt de studie niets.
Gemeten is hoeveel de melatonine binnen dat ene uur steeg. Dat is iets anders dan "meer melatonine hebben".
Onder de zware deken sliepen de deelnemers niet langer. Wel ontbraken van een kwart van de nachten de slaapgegevens, door problemen met de ring.
Hoe het verschil ontstaat, laat de studie niet zien. De onderzoekers opperen dat druk op de huid via de zenuwen de hersenen beïnvloedt, maar dat is een idee, geen meting.
De dekens en ringen kwamen van een Zweeds bedrijf dat verzwaringsdekens verkoopt. Een medewerker daarvan bedacht de studie mee en is een van de auteurs. Volgens het artikel hadden de financiers geen rol bij uitvoering en analyse.
Hoe dit past bij ander onderzoek
Voor zover wij weten is dit de enige studie die melatonine meet bij een verzwaringsdeken. In een kleine Turkse studie (Benbir Şenel en Karadeniz, 2024) sliepen 26 mensen met slapeloosheid 10 nachten thuis onder een verzwaringsdeken. Hun hartslagvariabiliteit, een maat voor hoe ontspannen het zenuwstelsel is, veranderde niet. Ze hadden wel vaker ademstops in hun slaap; zie de veiligheidspagina.
Twee andere studies zagen wel een rustiger zenuwstelsel, maar niet met alleen een deken. In Taiwan (Chen en collega's, 2025) kregen gezonde volwassenen bij het trekken van een verstandskies een verzwaard vest in de wachtkamer en daarna een verzwaringsdeken. Welk van beide hielp, is niet te zeggen. In een Amerikaanse studie (Reynolds en collega's, 2015) bij 50 gezonde volwassenen ging het alleen om een vest.
Lees je dat een verzwaringsdeken serotonine, dopamine of endorfine aanmaakt? Geen enkele studie die wij vonden heeft dat gemeten.
Kies je een verzwaringsdeken, doe dat dan omdat je het gewicht prettig vindt. Dat hij je melatonine blijvend verhoogt of dat je er beter door slaapt, laat deze studie niet zien.
Slaap je al langer slecht, of wil je melatonine gaan slikken? Dan eerst even overleggen met de huisarts. Volgens Nederlandse slaapexperts kan melatonine op het verkeerde moment of in de verkeerde dosis slaapproblemen juist erger maken. Over het gewicht (de vuistregel is ongeveer 10% van je lichaamsgewicht) lees je meer in het artikel over het juiste gewicht.
Bron
Meth, E. M. S., Brandão, L. E. M., van Egmond, L. T., Xue, P., Grip, A., Wu, J., Adan, A., Andersson, F., Pacheco, A. P., Uvnäs-Moberg, K., Cedernaes, J., & Benedict, C. (2023). A weighted blanket increases pre-sleep salivary concentrations of melatonin in young, healthy adults. Journal of Sleep Research, 32(2), e13743. DOI Gecontroleerd op 2026-10-12.
Geschreven door Koen Dolron, eigenaar van Novaline. Koen is geen arts en Novaline geeft geen medisch advies: deze pagina is bedoeld als informatie. De samenvatting is gebaseerd op de originele publicatie, die je via de link hierboven zelf kunt lezen. Twijfel je of een verzwaringsdeken past bij jou of je kind, bijvoorbeeld door een aandoening of medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of behandelaar.
Veiligheid voorop: ons beddengoed draagt het OEKO-TEX® Standard 100 keurmerk. Dat betekent dat elk onderdeel – van de stof tot de rits en vulling – getest is op schadelijke stoffen en 100% veilig is voor jouw gezondheid.
Vrij van schadelijke chemicaliën
Strenge testen door onafhankelijke instituten
Beter voor je huid en gezondheid
Wist je dat? Producten die direct op de huid gebruikt worden, zoals beddengoed, moeten voldoen aan de allerstrengste OEKO-TEX® eisen (productklasse I).
Zo slaap je niet alleen lekkerder, maar ook geruster!
Het deken is mij aangeraden via een buur. Hij sliep er zalig onder maar ik had er mijn bedenkingen bij. Toch nam ik het risico en gebruik het nu gedurende een week. De eerste 5 minuten is het wennen, maar daarna voel je het gewicht niet meer en slaap je beter dan voorheen. Heb geen spijt van mijn aankoop.
Hoi! Wat geweldig om te horen dat de deken zo goed voor je werkt en dat je er beter door slaapt. Bedankt dat je je ervaring deelt, dat waardeer ik zeer! Groetjes, Koen
Ik raadde als arts zelf al langer het verzwaringsdeken van Novaline aan voor mijn patiënten bij stress en slaapproblemen, maar ik had het echter zelf nog niet uitgeprobeerd. Ik bestelde het voor mezelf in een periode waarin ik door omstandigheden zelf last had van angsten en hierdoor minder goed sliep. Ik kreeg van patiënten meestal goede feedback over het deken, maar toen ik zelf de voordelen ontdekte, raad ik het echt aan iedereen aan. Ik slaap nu in 1 stuk door tot aan de wekker, waar ik voordien toch 3x per nacht wakker werd. Ook de angsten in de ochtend zijn een stuk minder heftig aanwezig. Het deken geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Ik slaap alvast niet meer zonder!
Wat geweldig om te horen, Karen! We zijn blij dat onze dekens zo een positieve invloed heeft op jouw slaap en dat van je patiënten! Dat is een erg mooi compliment.
- Koen
Dit is mijn derde verzwaringsdeken en qua kwaliteit is dit absoluut de beste van de drie!
Ik ben voor Novaline gegaan omdat ik op zoek was naar een kleine verzwaringsdeken met hoes, die alleen natuurlijke materialen bevat en geen polyester.
Als volwassen vrouw van 1,70 m en 50 kg heb ik gekozen voor een kinderverzwaringsdeken van 5 kilo. Uit eerdere ervaringen weet ik dat ik mijn voeten graag vrij wil hebben. Een grotere deken is daarom voor mij onhandig.
Ik ben er ontzettend blij mee! Overdag lig ik er tijdens het rusten onder en ik voel direct meer kalmte. Wat een genot. Ook de bamboestof voelt heerlijk aan op de huid.
's Nachts werkt de deken helaas niet voor mij, omdat het gewicht tijdens mijn slaap mijn vecht-of-vluchtreactie activeert. Dit kan natuurlijk een kwestie van wennen zijn.
Voor nu ben ik in ieder geval ontzettend blij met de deken om er overdag onder te rusten. Soms vouw ik de deken zelfs twee keer op, zodat ik een soort verzwaringskussen heb dat ik op mijn borst en buik leg. Ook dit geeft me veel kalmte. Het voelt een beetje alsof je een knuffel krijgt van je huisdier, alleen loopt deze deken niet weg wanneer hij buiten een vogeltje hoort.
Ik heb een prikkelverwerkingsstoornis en de deken helpt mij oprecht om te kalmeren.
Qua kwaliteit vind ik dit echt een topdeken. Ze bieden ook de mogelijkheid om de deken te retourneren of te ruilen en geven advies.
