Rustiger doorslapen onder een verzwaringsdeken: kleine Zweedse studie bij 31 mensen met slapeloosheid (2015)
Zweedse onderzoekers lieten 31 volwassenen met chronische slapeloosheid twee weken onder een verzwaringsdeken slapen en maten hoe onrustig ze sliepen. In dit artikel lees je wat er veranderde, en waarom je deze kleine studie voorzichtig moet lezen.
Geschreven door:Koen Dolron -
- Leestijd: 5 min
Gepubliceerd: 13-10-2026 - 2026-10-13T09:14:25Z
Geüpdate: 13-10-20262026-10-13T10:54:00Z
Je gaat op een normale tijd naar bed en je bent moe genoeg. Toch lig je te draaien, en als je eindelijk slaapt, word je een paar uur later weer wakker. 's Ochtends sta je op alsof je nauwelijks hebt geslapen. Dat gaat al maanden zo, een paar nachten per week, terwijl je verder gezond bent.
Onderzoekers in Göteborg wilden weten wat zo'n deken doet bij volwassenen met chronische slapeloosheid die verder gezond zijn. Er deden 31 mensen van 21 tot 66 jaar mee. Ze sliepen een week onder hun eigen dekbed, twee weken onder een verzwaringsdeken en daarna weer een week zonder. Een bewegingsmeter om de pols zag dat ze met de deken langer achter elkaar sliepen en 's nachts minder bewogen. Zelf kwamen ze makkelijker tot rust en werden ze uitgeruster wakker.
Alleen zag de uitgebreide slaapmeting thuis over de hele groep geen verschil in hoe lang ze sliepen of 's nachts wakker lagen. Een vergelijkingsgroep was er ook niet, en iedereen wist elke nacht of de zware deken op bed lag. Dat maakt de uitkomst minder sterk dan hij klinkt. Hieronder lees je wat je er wel en niet uit kunt halen.
Waarom dit onderzocht werd
Slaapmiddelen kunnen verslavend zijn of bijwerkingen geven, schrijven de onderzoekers, en bij gedragstherapie kan het lang duren voor je resultaat ziet. Onderzoek naar verzwaringsdekens ging tot dan toe vooral over kinderen met bijvoorbeeld autisme, en meestal werd de slaap zelf niet gemeten. Volgens de onderzoekers was dit de eerste studie bij mensen met slapeloosheid.
Hoe het onderzoek werkte
De deelnemers sliepen al langer dan drie maanden, meer dan drie nachten per week, slecht in of door, en werden niet uitgerust wakker. Op een vragenlijst over slapeloosheid scoorden ze gemiddeld 19,5 van de 28 punten: matig ernstig. Mensen met andere klachten, zoals slaapapneu of hoge bloeddruk, deden niet mee. Medicijnen mochten ze blijven gebruiken.
De onderzoekers gebruikten een kettingdeken. Dat is een verzwaringsdeken waarin metalen kettingen het gewicht geven in plaats van kleine glaskralen. Deelnemers kozen 6, 8 of 10 kg, meestal 8 kg. Dat was 12 tot 38% van hun lichaamsgewicht, gemiddeld 19%.
Vier weken lang droegen ze een actigraaf: een apparaatje om de pols dat beweging meet en zo laat zien wanneer je slaapt. Twee keer kregen ze thuis een uitgebreide slaapmeting met plakkers op hoofd en lichaam (polysomnografie), in de week zonder deken en aan het eind van de dekenweken. Elke ochtend gaven ze hun slaap een cijfer, en aan het eind vulden ze een vragenlijst over de deken in.
Wat de onderzoekers vonden
Bij de 27 mensen met bruikbare polsmetingen duurden de stukken slaap zonder onderbreking langer met de deken, en bewogen ze minder in bed.
In de week na de deken (nog 22 deelnemers) werden die stukken weer korter en nam de beweging weer toe. Met de week vóór de deken was er toen geen verschil meer.
De slaapmeting thuis zag over de hele groep geen verschil in hoe lang mensen sliepen of 's nachts wakker lagen. Alleen bij 21 van de 25 mensen bij wie de slaapmeting lukte, waren beide beter. Die groep is achteraf gekozen op hoe prettig ze de deken vonden.
Het ochtendcijfer voor slaapkwaliteit, waarbij lager beter is, ging van 5,9 naar 5,5.
Op de eindvragenlijst zeiden ze dat ze graag onder de deken sliepen, makkelijker tot rust kwamen en zich 's ochtends uitgeruster voelden. Het gewicht stoorde niet, gaf een veilig gevoel en maakte het niet warmer. Nadelige effecten zagen de onderzoekers niet.
De onderzoekers concluderen dat de deelnemers met de deken rustiger sliepen.
Wat deze studie niet zegt
Er was geen vergelijkingsgroep en geen schijndeken, een deken die er hetzelfde uitziet maar niet zwaar is. Iedereen wist wanneer de zware deken op bed lag. Dan kan verwachting meespelen, zeker bij vragenlijsten en het ochtendcijfer.
De verbetering in dat ochtendcijfer was klein, en de slaapmeting thuis vond over de hele groep geen verschil in slaapduur of wakker liggen.
Het ging om 31 mensen, en niet elke meting lukte bij iedereen.
Twee weken is kort. Of het effect blijft als je aan de deken gewend bent, weten we hieruit niet. Ook niet of een deken met glaskralen hetzelfde doet.
Over mensen met slaapapneu of een psychische aandoening zegt deze studie niets.
Somna, het bedrijf dat de deken maakt, betaalde mee aan het onderzoek.
Hoe dit past bij ander onderzoek
Een grotere Zweedse studie uit 2020 pakte het strenger aan. Bij 120 volwassenen met slapeloosheid en een psychische aandoening bepaalde loting wie vier weken een verzwaringsdeken met metalen kettingen kreeg en wie een lichte deken. Met de zware deken namen de klachten veel meer af. Toch zag een bewegingsmeter daar 's nachts geen verschil in wakker liggen, terwijl de deelnemers zelf zeiden dat ze beter doorsliepen. Lees meer in de samenvatting van die studie.
Over slaapproducten zoals verzwaringsdekens schrijft de Hersenstichting dat onderzoek met vragenlijsten voor sommige producten enig effect laat zien. Dat onderzoek ging vaak over mensen met psychische klachten; of de producten ook bij gezonde mensen helpen, is volgens haar onvoldoende onderzocht. Deze studie ging over mensen die op hun slapeloosheid na gezond waren, maar beantwoordt die vraag zonder vergelijkingsgroep niet. Het grotere plaatje zie je in het overzicht van al het onderzoek.
Studie in het kort
Onderzoekers: R. Ackerley, G. Badre en H. Olausson, Universiteit van Göteborg
Jaar en tijdschrift: 2015, Journal of Sleep Medicine & Disorders
Land: Zweden
Soort studie: een voor- en nameting: iedereen werd met zichzelf vergeleken, zonder loting, vergelijkingsgroep of schijndeken
Deelnemers: 31 volwassenen van 21 tot 66 jaar met chronische slapeloosheid
Duur: vier weken, waarvan twee met de deken
Deken: verzwaringsdeken met metalen kettingen, 6, 8 of 10 kg (meestal 8 kg)
Slaap je al drie maanden of langer slecht? Dan raadt de Hersenstichting aan naar de huisarts te gaan. Cognitieve gedragstherapie voor slapeloosheid werkt volgens haar vaak goed. Een deken vervangt zo'n behandeling niet. Snurk je hard of stokt je adem 's nachts? Laat dan eerst nagaan of je slaapapneu hebt; meer daarover op de veiligheidspagina.
Wil je het proberen, dan is de vuistregel ongeveer 10% van je lichaamsgewicht. Dat is een praktische richtlijn en geen uitkomst van dit onderzoek; de deelnemers hier zaten er allemaal boven. Meer lees je in het stuk over het juiste gewicht, en tips voor de avond in ons stuk over beter slapen.
Bron
Ackerley, R., Badre, G., & Olausson, H. (2015). Positive Effects of a Weighted Blanket on Insomnia. Journal of Sleep Medicine & Disorders, 2(3), 1022. Artikel Gecontroleerd op 2026-10-12.
Geschreven door Koen Dolron, eigenaar van Novaline. Koen is geen arts en Novaline geeft geen medisch advies: deze pagina is bedoeld als informatie. De samenvatting is gebaseerd op de originele publicatie, die je via de link hierboven zelf kunt lezen. Twijfel je of een verzwaringsdeken past bij jou of je kind, bijvoorbeeld door een aandoening of medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts of behandelaar.
Veiligheid voorop: ons beddengoed draagt het OEKO-TEX® Standard 100 keurmerk. Dat betekent dat elk onderdeel – van de stof tot de rits en vulling – getest is op schadelijke stoffen en 100% veilig is voor jouw gezondheid.
Vrij van schadelijke chemicaliën
Strenge testen door onafhankelijke instituten
Beter voor je huid en gezondheid
Wist je dat? Producten die direct op de huid gebruikt worden, zoals beddengoed, moeten voldoen aan de allerstrengste OEKO-TEX® eisen (productklasse I).
Zo slaap je niet alleen lekkerder, maar ook geruster!
Het deken is mij aangeraden via een buur. Hij sliep er zalig onder maar ik had er mijn bedenkingen bij. Toch nam ik het risico en gebruik het nu gedurende een week. De eerste 5 minuten is het wennen, maar daarna voel je het gewicht niet meer en slaap je beter dan voorheen. Heb geen spijt van mijn aankoop.
Hoi! Wat geweldig om te horen dat de deken zo goed voor je werkt en dat je er beter door slaapt. Bedankt dat je je ervaring deelt, dat waardeer ik zeer! Groetjes, Koen
Ik raadde als arts zelf al langer het verzwaringsdeken van Novaline aan voor mijn patiënten bij stress en slaapproblemen, maar ik had het echter zelf nog niet uitgeprobeerd. Ik bestelde het voor mezelf in een periode waarin ik door omstandigheden zelf last had van angsten en hierdoor minder goed sliep. Ik kreeg van patiënten meestal goede feedback over het deken, maar toen ik zelf de voordelen ontdekte, raad ik het echt aan iedereen aan. Ik slaap nu in 1 stuk door tot aan de wekker, waar ik voordien toch 3x per nacht wakker werd. Ook de angsten in de ochtend zijn een stuk minder heftig aanwezig. Het deken geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid. Ik slaap alvast niet meer zonder!
Wat geweldig om te horen, Karen! We zijn blij dat onze dekens zo een positieve invloed heeft op jouw slaap en dat van je patiënten! Dat is een erg mooi compliment.
- Koen
Dit is mijn derde verzwaringsdeken en qua kwaliteit is dit absoluut de beste van de drie!
Ik ben voor Novaline gegaan omdat ik op zoek was naar een kleine verzwaringsdeken met hoes, die alleen natuurlijke materialen bevat en geen polyester.
Als volwassen vrouw van 1,70 m en 50 kg heb ik gekozen voor een kinderverzwaringsdeken van 5 kilo. Uit eerdere ervaringen weet ik dat ik mijn voeten graag vrij wil hebben. Een grotere deken is daarom voor mij onhandig.
Ik ben er ontzettend blij mee! Overdag lig ik er tijdens het rusten onder en ik voel direct meer kalmte. Wat een genot. Ook de bamboestof voelt heerlijk aan op de huid.
's Nachts werkt de deken helaas niet voor mij, omdat het gewicht tijdens mijn slaap mijn vecht-of-vluchtreactie activeert. Dit kan natuurlijk een kwestie van wennen zijn.
Voor nu ben ik in ieder geval ontzettend blij met de deken om er overdag onder te rusten. Soms vouw ik de deken zelfs twee keer op, zodat ik een soort verzwaringskussen heb dat ik op mijn borst en buik leg. Ook dit geeft me veel kalmte. Het voelt een beetje alsof je een knuffel krijgt van je huisdier, alleen loopt deze deken niet weg wanneer hij buiten een vogeltje hoort.
Ik heb een prikkelverwerkingsstoornis en de deken helpt mij oprecht om te kalmeren.
Qua kwaliteit vind ik dit echt een topdeken. Ze bieden ook de mogelijkheid om de deken te retourneren of te ruilen en geven advies.
